پيشگفتار الحمد للَّه ، و صلّى اللَّه على محمّد و آله الطاهرين . درآغاز گفتگو دربارهء امام محمّدباقر عليه السلام لازم است كه‌به دوشيوهء متفاوت در ارزيابى زندگى ائمه و سيرهء استوار آنان اشاره كنيم . عده‌اى هستند كه زندگى امامان معصوم را با مقياس سياست ونهايت نقشى را كه آنان در اين عرصه برعهده داشته‌اند ، ارزيابى مىكنند اينان حتى عبادت و دانشها و اخلاق ائمه را با عينك سياسى مىنگرند . دراين ميان‌اغلب مورخان‌را نيز در اين عهد ، مىبينيم زندگى آنان را فقط در چهارچوب تنگ فرديت محدود مىكنند و حتى آن را از سياق زمانى خود نيز جدا مىسازند . در ميان اين دو شيوه ، روش ميانه‌اى وجود دارد كه زندگى ائمه را آكنده از پرتوافشانيهاى فردى مىداند كه از مرزهاى زمانى ومكانى فراتر رفته است و آن را داراى چنان گسترهء باز سياسى قلمداد مىكند كه باشرايط تاريخى مخصوص به خود ، هماهنگ و سازگار است .